Doorgaan naar hoofdcontent

Poollicht bij volle maan

"In onze streken is er gemiddeld ongeveer 4 maal 's jaars noorderlicht te zien, maar in gunstige jaren wordt het wel 10 maal en meer waargenomen. De verschijnselen duren dikwijls maar een uur of twee, zijn onzichtbaar als het bewolkt is of als de maan schijnt, of te midden der straatverlichting van de stad; en dan moet het nog lukken dat men net op zulk een gunstig ogenblik buiten is en rondkijkt en oplet .... Voorwaar, het is niet verwonderlijk dat veel mensen nooit het poollicht gezien hebben!"
(Marcel Minnaert, De natuurkunde van't vrije veld, Deel II. Geluid, warmte, elektriciteit. W.J. Thieme, Zutphen 1939. p.265)
In februari 2014 hebben veel mensen het noorderlicht in Nederland gezien. Er was vooraf veel activiteit op de zon en het poollicht kwam niet geheel onverwacht. Ik ben nog naar de Waddenzee gereden en maakte de onderstaande foto.
Noorderlicht boven de Waddenzee (27-02-2014) met links en rechts de vuurtorens van Terschelling en Ameland.(Canon EOS 60D, Sigma 17-50mm, 17mm, f/2.8, 13s, ISO 6400 en statief, stitch van twee foto's.)
Het kan ook anders. In januari 2015 sloegen vroeg op de avond de diverse meters vrij spontaan op tilt. Het was volle maan, en vaak wordt gedacht dat het noorderlicht dan niet te zien is, zoals ook Minnaert beschrijft. Hier het bewijs dat het toch kan: poollicht bij volle maan.

Poollicht bij volle maan (4 Januari 2015)
(Canon EOS 60D, Sigma 17-50mm, 17 mm, f/2.8, 10s, ISO 1600)


Grappig detail: Tamitha Skov van de NOAA heeft op twitter bevestigd dat dit echt de aurora is:
Confirmed in Netherlands from ongoing !(...)

Reacties

Populaire posts van deze blog

Poollicht in Nederland

* foto's aangevuld op 23-09-2017
Poollicht ontstaat bij veel zonneactiviteit. Het is nu 2017 en we zitten daarmee in het dal van een 11-jarige cyclus waarin de zonneactiviteit toe en afneemt. Gemiddeld zijn er ongeveer 7 kansen per jaar om in Nederland en België wat te zien. Maar in piekjaren kan het vaker zijn, zo werd er in Duitsland in 2012 wel 21 keer een melding gemaakt.

Waar en wanneer moet ik kijken?
Een paar dingen zijn belangrijk.
Planning vooraf: als de zon een plasmawolk uitstoot (een Coronal Mass Ejection of CME) dan duurt het nog een tot drie dagen voordat het bij de aarde aankomt en poollicht veroorzaakt. Houd hiervoor websites als spaceweather.com en swpc.noaa.gov in de gaten. Het WSA-Enlil model rekent door wanneer de zonnewind of CME de aarde treft.Als het zover is dat er wat te zien zou moeten zijn dan wordt dat aangegeven op websites als poollicht.info en poollicht.be.Op het noordelijk halfrond ontstaat poollicht in een dikke band rond de noordpool. Omdat Nederlan…

Hyperfocale afstand

Stel dat je een foto wilt maken van een landschap met veel diepte. Hoe vertel je dan aan je camera dat alles scherp in beeld moet komen?
Je kan natuurlijk het diafragma dichtknijpen. Maar een kleine lensopening (groot F-getal) laat weinig licht door en de sluitertijden zullen toenemen.  Soms is dat geen optie zoals bij low light fotografie (poollicht) of wanneer je bewegingsonscherpte wil voorkomen. Een ander nadeel van een kleine lensopening is dat stof op de sensor zichtbaar wordt. En ook al knijp je het diafragma dicht, je moet nog steeds ergens op scherpstellen.


Paard in het winterse landschap van Myvatn, IJsland. Het vlekje boven het paard is een stofje op de lens en zichtbaar wegens het diafragma van f/16. (Canon EOS 450D, EF-S 18-55mm kitlens, 55mm, f/16, 1/50s, ISO 100)
Er is een andere oplossing, en dat is hyperfocaal scherpstellen (niet te verwarren met een hypervocaal, dat is iemand die de hele dag zingt). De methode maakt optimaal gebruik van de scherptediepte, of depth of…

Dorus

Je kan ver van huis op walvissafari gaan, maar het kan ook anders. Want deze hele week zwom er een jonge bultrug in de haven van Den Helder. Wat een apart gezicht als die enorme rug zo dichtbij uit het water komt!




Het dier trekt het nodige bekijks en heeft het blijkbaar naar zijn zin. Iemand heeft verzonnen dat hij (of zij) Dorus mag heten.