Doorgaan naar hoofdcontent

Lenzenanalyse


Ooit gaf een collega die eveneens fotograaf was mij dit advies mee: investeer in glas. Een nieuwe camera veroudert snel terwijl glas lang zijn waarde blijft houden. Met glas bedoelde hij natuurlijk lenzen, maar gezien de grote hoeveelheid lenzen die hij voor zich had uitgestald had ik dat al wel begrepen.
Ondertussen zijn er wat jaren verstreken en heb ik diverse lenzen verzameld. Het begon met de kitlens (18-55mm), gevolgd door een goedkope telezoom (70-300mm). Als snel kwam er een kansje om een betere telezoom over te nemen (150-500mm). Mijn laatste aanwinst is een groothoek (12-24mm). Nu lig ik af en toe wakker met die ene vraag: wat wordt mijn volgende aanschaf, een lens of een camera?

 
Mijn lenzenverzameling. Wat wordt mijn volgende aanschaf: een lens of een camera?

Net als de genoemde collega exposeren veel fotografen niet alleen met hun foto's maar ook met hun lenzen. En nu doe ik daar ook aan mee?! Op fora en weblogs vind je talloze lijstjes met equipment. Er zijn zelfs fotografen die elk bericht ondertekenen met hun bezit. Mijn materiaal zit nog niet in het segment dat ik daar grote indruk mee maak. Maar toch, in dit blog wil ik mijn uitstalling eens vergelijken met die van een ander. Misschien dat je er wat aan hebt om eens op deze manier naar je eigen verzameling te kijken?

Er is een fotograaf waar ik bewondering voor heb en daar ga ik mee vergelijken. Omdat ik vertel wat zijn/haar hobby kost zal ik deze persoon even anoniem laten. Waar het om gaat is dat deze “gevorderden set” lenzen eveneens bij een camera hoort met een crop-sensor (en dus niet full frame) en nieuw bij elkaar zo’n €3250 zou moeten kosten. Mijn set, zie de foto hierboven, kost nieuw ongeveer de helft: €1650.
In een grafiek heb ik voor elke lens de mogelijke diafragma’s en brandpuntsafstanden geplot. Blauw is voor de “gevorderden set”, oranje voor “mijn set”. Combinaties met de 1.4 teleconverter heb ik lichtblauw afgedrukt.


Twee verzamelingen lenzen vergeleken op diafragma en brandpuntsafstand.

Een grafiek als deze laat je zien waar je zwakke punten liggen. In beide verzamelingen lenzen zit een “gat” van 55 tot 70mm. Dat gat is niet onoverkomelijk, maar als ik ook naar diafragma's kijk dan scoor ik van 24 tot 70 mm niet heel erg best. Hier zou bijvoorbeeld uitstekend een 24-70 mm lens met een sterkte van F2.8 passen.

Als ik er wat langer naar kijk zie ik dat mijn minimale diafragma’s ongeveer een stop hoger liggen. Ik ben dus een stop ongevoeliger voor licht dan die andere fotograaf die zulke mooie foto’s maakt. Frappant is wel dat een verdubbeling in lichtopbrengst (1 stop) overeen lijkt te komen met een verdubbeling in prijs.
Neem deze vergelijking en de "zwakke punten" alsjeblieft met een dikke korrel zout. Waar het om gaat is dat je nadenkt over je investeringen, bijvoorbeeld door een eigen lenzenplan te maken. Een lens heeft natuurlijk meer eigenschappen dan lichtsterkte. Ik heb hier niets gezegd over macro, interne stabilisatie, bokeh (kwaliteit van de onscherpte), gewicht, snelheid van de autofocus, full frame versus crop, het ongemak van lenzen wisselen, enzovoort.

Toch ga ik even door op minimale diafragma's.Verbetering in lichtgevoeligheid kan je namelijk op twee manieren krijgen:
  • Door lichtgevoeligere lenzen aan te schaffen. Je kan de verbetering in stops uittellen door diafragma’s te vergelijken. In stappen van hele stops:
    F1.4 –F2 – F2.8 – F4 – F5.6 – F8 – F11 – F16 – F22 - ...
  • Of door te investeren in een camera met hogere ISO. Dit is iets waar je voor elke lens plezier van hebt. Elke verdubbeling in ISO levert ook een hele stop op:
    100 - 200 - 400 - 800 - 1600 - 3200 - …
Een voorbeeld: mijn beste prestatie op 150mm is nu F5.6 bij 400 ISO. Ik kom dan vaak net een of twee stops te kort om een scherpe foto te maken. Een F2.8 lens kopen is dan even effectief als een camera met een ruisvrije ISO van 1600.

Tot voor kort draaide het bij een nieuwe camera vooral om meer megapixels. Nu is de maximale ISO waarde iets waar je niet omheen kan. De nieuwste vlaggeschepen van Nikon en Canon gaan extreem ver. De Nikon D800 heeft 25600 ISO en de Canon 5D Mk iii zelfs 102400 ISO.
En voor mensen met een beperkt budget? Wat als fotografie een hobby is en niet je beroep? Mijn “oude” Canon EOS 450D gaat tot 1600 ISO maar is tot 400 ISO acceptabel. Misschien koop ik nu wel een body die tot 6400 ISO gaat en acceptabel is tot 1600 ISO. Dat is twee stops winst, iets wat met nieuwe lenzen een erg dure grap zou worden.

Wil je ook eens kijken hoe jouw lenzen het doen? Download dan het excelsheet dat ik heb gebruikt en vul je eigen waarden in.


Reacties

Populaire posts van deze blog

Poollicht in Nederland

* foto's aangevuld op 23-09-2017
Poollicht ontstaat bij veel zonneactiviteit. Het is nu 2017 en we zitten daarmee in het dal van een 11-jarige cyclus waarin de zonneactiviteit toe en afneemt. Gemiddeld zijn er ongeveer 7 kansen per jaar om in Nederland en België wat te zien. Maar in piekjaren kan het vaker zijn, zo werd er in Duitsland in 2012 wel 21 keer een melding gemaakt.

Waar en wanneer moet ik kijken?
Een paar dingen zijn belangrijk.
Planning vooraf: als de zon een plasmawolk uitstoot (een Coronal Mass Ejection of CME) dan duurt het nog een tot drie dagen voordat het bij de aarde aankomt en poollicht veroorzaakt. Houd hiervoor websites als spaceweather.com en swpc.noaa.gov in de gaten. Het WSA-Enlil model rekent door wanneer de zonnewind of CME de aarde treft.Als het zover is dat er wat te zien zou moeten zijn dan wordt dat aangegeven op websites als poollicht.info en poollicht.be.Op het noordelijk halfrond ontstaat poollicht in een dikke band rond de noordpool. Omdat Nederlan…

Hyperfocale afstand

Stel dat je een foto wilt maken van een landschap met veel diepte. Hoe vertel je dan aan je camera dat alles scherp in beeld moet komen?
Je kan natuurlijk het diafragma dichtknijpen. Maar een kleine lensopening (groot F-getal) laat weinig licht door en de sluitertijden zullen toenemen.  Soms is dat geen optie zoals bij low light fotografie (poollicht) of wanneer je bewegingsonscherpte wil voorkomen. Een ander nadeel van een kleine lensopening is dat stof op de sensor zichtbaar wordt. En ook al knijp je het diafragma dicht, je moet nog steeds ergens op scherpstellen.


Paard in het winterse landschap van Myvatn, IJsland. Het vlekje boven het paard is een stofje op de lens en zichtbaar wegens het diafragma van f/16. (Canon EOS 450D, EF-S 18-55mm kitlens, 55mm, f/16, 1/50s, ISO 100)
Er is een andere oplossing, en dat is hyperfocaal scherpstellen (niet te verwarren met een hypervocaal, dat is iemand die de hele dag zingt). De methode maakt optimaal gebruik van de scherptediepte, of depth of…

Dorus

Je kan ver van huis op walvissafari gaan, maar het kan ook anders. Want deze hele week zwom er een jonge bultrug in de haven van Den Helder. Wat een apart gezicht als die enorme rug zo dichtbij uit het water komt!




Het dier trekt het nodige bekijks en heeft het blijkbaar naar zijn zin. Iemand heeft verzonnen dat hij (of zij) Dorus mag heten.